Mitokondri Nedir? Yapısı, Özellikleri ve Görevleri

Mitokondri, sitoplazmanın içerisinde bulunan hücre organellerinden biridir. Kelime kökeni yunancada mitos (iplik) ve khondrion sözcüklerinden türetilen bir kelimedir. Boyutları 0,2 mikron ve 5 mikron arasında değişiklik göstermektedir. Mitokondrinin şekli ise oval şekilden çubuk şekilde kadar değişik biçimlerde karşımıza çıkabilir. Mitokondrinin özellikleri görevleri hakkında bilgi yazımızın devamında yer almaktadır.

Mitokondri hücre sayısı karşımıza tek büyük hücre olarak çıkabildiği gibi genelde birden fazla sayıdadırlar. Mitokondri sayısı hücrenin enerji ihtiyacına göre değişkenlik gösterebilir. Özellikle kas ve sinir hücreleri gibi yüksek enerji ihtiyaç duyulan hücrelerde sayıları çok olabilir. Örneğin karaciğer hücrelerinde sayıları 2500 civarındadır.

Mitokondri Görevleri ve Özellikleri

  • Mitokondri hücre içerisinde bölünüp çoğalabilme özelliğine sahiptir.
  • Solunum reaksiyonları sırasında monomer organik besinlere ve inorganik besinlere dönüşürler.
  • Mitokondrinin görevi Oksijenli (O2’li) solunum ile ATP (Adenozin trifosfat) sentezini gerçekleştirmek.
  • Mitokondri organeli, oksijenli solunum yapabilen ökaryotik hücrelerde bulunur.
  • Basit hücrelerde yani prokaryot hücrelerde ve memelilerin alyuvarlarında bulunmaz.
  • Mitokondri hücre sitoplazmasında enerji üretim merkezidir.
  • Mitokondri organeli şekil ve büyüklük bakımından bakteri ile büyük benzerlik gösterir.
  • Mitokondrinin kendisine ait ribozom, DNA (Deoksiribo nükleik asit) ve RNA‘ları (Ribo Nükleik asit) bulunmaktadır.

  • Mitokondrinin yapısı ve büyüklüğü endosimbiyoz kuramını desteklemektedir. Endosimbiyoz kuramına göre mitokondri, aerob bir prokaryot hücrenin daha kompleks bir yapıda olan bir ökaryotik hücre içine girerek simbiyotik olarak yaşaması sonucu gelişmiş bir organeldir.
  • Mitokondri organeli kloroplast gibi çift zarlı bir yapıya sahiptir.

MİTOKONDRİ YAPISI

  • Hücrenin enerji merkezi Mitokondride dört kısım vardır. Bu kısımlar dış zar, iç zar, zarlararası (periferal) bölge ve matriksdir.
  • Mitokondrinin dış zar kısmı iç zar kısmına oranla daha kalındır ve dış zar üzerinde porin denilen taşıyıcı proteinler bulunmaktadır. Mitokondri dışarıdan madde alış verişini bu porin denilen boşluklar sayesinde gerçekleştirir.
  • Mitokondrinin iç zar kısmı ise dış zar kısma oranla daha geçirgen bir yapıya sahiptir. Mitokondrinin dış zarı ile iç zarı arasındaki bölgeye periferal bölge denilmektedir.
  • İç zar mitokondrinin matriksine doğru girinti ve çıkıntılar yaparak krista adı verilen yapıları oluşturur. Kristalar kese, boru, tüpçük, zigzag gibi çeşitli şekillerde görünebilirler. Kristalar enine boyuna ve çapraz bulunabilirler.
    Mitokondrinin İç zarı üzerinde solunumda görev alan ETS (elektron taşıma sistemi) proteinleri bulunmakadır. Bu bilgiyle yola çıkarak enerji ihtiyacı fazla olan hücrelerin mitokondrilerinde krita sayısının fazla olduğunu söyleyebiliriz.
  • İç zar yüzeyinde elementer partikül (racker partikülü) adı verilen yapılar bulunmaktadır. Elementer partikül (racker partikülü) adı verilen yapının bir sap ve birde baş bölgesi bulunmaktadır. Elementer partikül’ün (racker partikülü) baş bölgesinde kimyasal enerjiden ATP sentezi gerçekleştiğinden bu bölgeye ATPozom adı verilmektedir.
  • Mitokondrinin matriksinde organel proteinlerinin üçte ikilik kısmı bulunur.

Mitokondri’nin Yapısı, Özellikleri ve Görevleri Nelerdir? – PDF

3 YORUMLAR

CEVAP VER

Please enter your comment!
buraya adınızı giriniz