10. Sınıf Biyoloji Ders Konuları ve Müfredatı 2018-2019

Milli eğitim bakanlığı (MEB) 2018-2019 eğitim ve öğretim yılının  10. sınıf biyoloji ders konuları ve müfredatını açıkladı. Yapılan açıklama doğrultusunda 10. Sınıf Biyoloji konuları ve müfredatı hakkında gerekli konu başlıkları ve üniteleri açıkladı. Milli eğitim bakanlığı biyoloji müfredatı ile ilgili birçok konuda değişiklik yaptığına dair birçok haber okumuşsunuzdur. Bizde bu haberlerden yola çıkarak siz değerli okurlarımıza bu hakkında bilgi vermek için MEB 2018 – 2019 biyoloji müfredatı ders konularını ünite ve başlıklar şeklinde ele aldık. LYS ve YGS sınavına hazırlanan lise öğrencilerinin veya mezun olmuş ancak sınava hazırlanan öğrencilerin merak ettiği 10.  sınıf biyoloji müfredatı ders konuları hakkında bilgi aşağıda yer almaktadır. 10 Sınıf biyoloji konularını kısa özeti ve konu başlıkları için yazının devamına bakınız..

 

 

10. SINIF BİYOLOJİ DERS KONULARI VE MÜFREDATI

10.1. Hücre Bölünmeleri

10.1.1. Mitoz ve Eşeysiz Üreme

Kavramlar ve Terimler

bölünme, eşeysiz üreme, interfaz, kanser, mitoz, tomurcuklanma, vejetatif üreme

10.1.1.1. Canlılarda hücre bölünmesinin gerekliliğini açıklar.

a. Hücre bölünmesinin canlılarda üreme, büyüme ve gelişme ile ilişkilendirilerek açıklanması
sağlanır.
b. Bölünmenin hücresel gerekçeleri üzerinde durulur.

10.1.1.2. Mitozu açıklar.

a. İnterfaz temel düzeyde işlenir.
b. Mitozun evrelerini gözlemleyebileceği deneyler yapması sağlanır.
c. Hücre bölünmesinin kontrolü ve bunun canlılar için önemi üzerinde durulur. Hücre
bölünmesini kontrol eden moleküllerin isimleri verilmez.
ç. Hücre bölünmesinin kanserle ilişkisi kurulur.
d. Öğrencilerin mitozu açıklayan bir elektronik sunu (animasyon, video vb.) hazırlamaları ve
bu sunuyu paylaşmaları sağlanır.

10.1.1.3. Eşeysiz üremeyi örneklerle açıklar.

a. Eşeysiz üreme çeşitlerinden sadece bölünerek üreme, tomurcuklanma, sporla üreme,
rejenerasyon ve bitkilerde vejetatif üreme örnekleri verilir. Sporla üremede sadece örnek
verilir döl almaşına girilmez.
b. Eşeysiz üreme tekniklerinin bahçecilik ve tarım sektörlerindeki uygulamaları (çelikle ve
soğanla üreme şekilleri) örneklendirilir.
c. Öğrencilerin vejetatif üreme çeşitlerini gözlemleyebileceği deney yapması sağlanır.
ç. Eşeysiz çoğaltım yöntemi olarak bitki doku kültürü tartışılır.

10.1.2. Mayoz ve Eşeyli Üreme

Kavramlar ve Terimler

diploit, döllenme, eşeyli üreme, haploit, krossing over, mayoz, sinapsis, tetrat

10.1.2.1. Mayozu açıklar.

a. Mayozun evreleri görseller kullanılarak temel düzeyde işlenir.
b. Öğrencilerin mayozu açıklayan bir elektronik sunu (animasyon, video vb.) hazırlamaları ve bu sunuyu paylaşmaları sağlanır.

10.1.2.2. Eşeyli üremeyi örneklerle açıklar.
a. Dış döllenme ve iç döllenme konusu verilmez.
b. Eşeyli üremenin temelinin mayoz ve döllenme olduğu açıklanır.

10.2. Kalıtımın Genel İlkeleri

10.2.1. Kalıtım ve Biyolojik Çeşitlilik

Kavramlar ve Terimler
alel, biyolojik çeşitlilik, dihibrit, dominant, eş baskınlık, eşeye bağlı kalıtım, fenotip, gen,
genotip, gonozom, hemofili, heterozigot, homozigot, monohibrit, mutasyon, otozom,
Punnett karesi, rekombinasyon, renk körlüğü, resesif, soyağacı, varyasyon

10.2.1.1. Kalıtımın genel esaslarını açıklar.

a. Mendel ilkeleri örneklerle açıklanır.
b. Monohibrit, dihibrit ve kontrol çaprazlamaları, eş baskınlık, eksik baskınlık, çok alellilik
(Kan gruplarıyla ilişkilendirilir.) ve pleiotropizm örnekler üzerinden işlenir.
c. Öğrencilerin kalıtımla ilgili iş birlikli kavram haritası oluşturması sağlanır.
ç. Eşeye bağlı kalıtım; hemofili ve kısmi renk körlüğü hastalıkları bağlamında ele alınır. Eşeye
bağlı kalıtımın Y kromozomunda da görüldüğü belirtilir.
d. Soyağacı örneklerle açıklanır.
e. Mitokondriyal kalıtımın önemi vurgulanır.
f. Kalıtsal hastalıkların ortaya çıkma olasılığının akraba evlilikleri sonucunda arttığı vurgusu
yapılır.

10.2.1.2. Genetik varyasyonların biyolojik çeşitliliği açıklamadaki rolünü sorgular.

a. Varyasyonların kaynaklarının (mutasyon, kromozomların bağımsız dağılımı ve krossing
over) tartışılması sağlanır. Mutasyon çeşitlerine girilmez.
b. Biyolojik çeşitliliğin canlıların genotiplerindeki farklılıklardan kaynaklandığı açıklanır.

10.3. Ekosistem Ekolojisi ve Güncel Çevre Sorunları

10.3.1. Ekosistem Ekolojisi

Kavramlar ve Terimler

Ayrıştırıcı, besin ağı, besin piramidi, besin zinciri, biyolojik birikim, ekosistem, enerji piramidi,
heterotrof, holozoik, madde döngüsü, ototrof

10.3.1.1. Ekosistemin canlı ve cansız bileşenleri arasındaki ilişkiyi açıklar.

a. Popülasyon, komünite ve ekosistem arasındaki ilişki örneklerle açıklanır.
b. Ekosistemde oluşabilecek herhangi bir değişikliğin sistemdeki olası sonuçları üzerinde
durulur.
c. Öğrencilerin kendi seçecekleri bir ekosistemi tanıtan kısa film hazırlamaları sağlanır.

10.3.1.2. Canlılardaki beslenme şekillerini örneklerle açıklar. Simbiyotik yaşama girilmez.

10.3.1.3. Ekosistemde madde ve enerji akışını analiz eder.

a. Madde ve enerji akışında üretici, tüketici ve ayrıştırıcıların rolünün incelenmesi sağlanır.
b. Ekosistemlerde madde ve enerji akışı; besin zinciri, besin ağı ve besin piramidi ile
ilişkilendirilerek örneklendirilir.
c. Öğrencilerin canlılar arasındaki beslenme ilişkilerini gösteren bir besin ağı kurgulaması
sağlanır.
ç. Biyolojik birikimin insan sağlığı ve diğer canlılar üzerine olumsuz etkilerinin araştırılması ve
tartışılması sağlanır.

10.3.1.4. Madde döngüleri ve hayatın sürdürülebilirliği arasında ilişki kurar.

a. Azot, karbon ve su döngüleri hatırlatılır.
b. Azot döngüsünde yer alan mikroorganizmaların tür isimleri verilmez.

10.3.2. Güncel Çevre Sorunları ve İnsan

Kavramlar ve Terimler

asit yağmurları, ekolojik ayak izi, karbon ayak izi, küresel iklim değişikliği, su ayak izi

10.3.2.1. Güncel çevre sorunlarının sebeplerini ve olası sonuçlarını değerlendirir.

a. Güncel çevre sorunları (hava kirliliği, su kirliliği, toprak kirliliği, radyoaktif kirlilik, ses
kirliliği, asit yağmurları, küresel iklim değişikliği, erozyon, doğal hayat alanlarının tahribi ve
orman yangınları) hatırlatılarak bu sorunların canlılar üzerindeki olumsuz etkilerine değinilir.
b. Çevre sorunları nedeniyle ortaya çıkan hastalıklara vurgu yapılır.

10.3.2.2. Birey olarak çevre sorunlarının ortaya çıkmasındaki rolünü sorgular.

a. Ekolojik ayak izi, su ayak izi ve karbon ayak izi ile ilgili uygulamalar yaptırılır.
b. Ekolojik ayak izi, su ayak izi ve karbon ayak izini küçültmek için çözüm önerileri geliştirmesi
sağlanır.

10.3.2.3. Ülkemizde ve dünyada çevre kirliliğinin önlenmesine yönelik çözüm önerilerinde bulunur.

a. Ülkemizde ve dünyada çevre kirliliğinin önlenmesi için yapılan çalışmalara örnekler verilir.
b. Çevreye saygılı olmanın doğaya katkısı vurgulanır.
c. Çevreye küresel boyutta zarar veren üretim ve tüketim faaliyetlerinin tartışılması sağlanır.

10.3.3. Doğal Kaynaklar ve Biyolojik Çeşitliliğin Korunması

Kavramlar ve Terimler
biyokaçakçılık, endemizm, gen bankası, sürdürülebilirlik

10.3.3.1. Doğal kaynakların sürdürülebilirliğinin önemini açıklar.

a. Doğal kaynakların sürdürülebilirliği için Türkiye genelindeki başarılı uygulamalar
örneklendirilerek çevre farkındalığının önemi vurgulanır.
b. Gelecek nesillere yaşanabilir sağlıklı bir dünya emanet edebilmek için doğal kaynakların
israf edilmemesi gerekliliği vurgulanır.

10.3.3.2. Biyolojik çeşitliliğin yaşam için önemini sorgular.

a. Türkiye’nin biyolojik çeşitlilik açısından zengin olmasını sağlayan faktörlerin tartışılması
sağlanır.
b. Endemik türlerin ülkemizin biyolojik çeşitliliği açısından değeri ve önemi üzerinde durularak
sağlık ve ekonomiye katkılarına ilişkin örneklere yer verilir.
c. Biyolojik çeşitlilik ve endemik türlerin küresel ve millî bir miras olduğu vurgulanır.
ç. Tabiatta her canlının önemli işlevler gördüğü vurgulanarak biyolojik çeşitliliğe ve
ekosistemin doğal işleyişine saygı göstermenin ve müdahaleden kaçınmanın önemi üzerinde
durulur.
d. Soyu tükenen türlerin biyolojik çeşitlilik açısından yeri doldurulamayacak bir kayıp olduğu
vurgulanır.

10.3.3.3. Biyolojik çeşitliliğin korunmasına yönelik çözüm önerilerinde bulunur.

a. Türkiye’de nesli tükenme tehlikesi altında bulunan canlı türleri ile endemik türlerin
korunmasına yönelik yapılan çalışmalar örneklendirilir.
b. Biyolojik çeşitliliğin korunması ve biyokaçakçılığın önlenmesine yönelik çözüm önerilerinin
tartışılması sağlanır.
c. Gen bankalarının gerekliliği üzerinde durulur.

10. SINIF BİYOLOJİ KONULARI KISACA KONU BAŞLIKLARI

ÜREME

MİTOZ VE EŞEYSİZ ÜREME
MİTOZ
PROFAZ
METAFAZ 6
ANAFAZ
TELOFAZ

SİTOPLAZMA BÖLÜNMESİ (SİTOKİNEZ)

ÜREME TİPLERİ

EŞEYSİZ ÜREME
TOMURCUKLANMA
BÖLÜNEREK ÜREME
SPORLA ÜREME
PARTENOGENEZ
REJENERASYONLA ÜREME
VEJETATİF ÜREME

MAYOZ VE EŞEYLİ ÜREME
MAYOZUN AŞAMALARI

İNTERFAZ

 MAYOZ I

A) PROFAZ I

B) METAFAZ I 

C) ANAFAZ I

D) TELOFAZ I

MAYOZ II

EŞEYLİ ÜREME

GAMETOGENEZ

 

İNSANLARDA ÜREME SİSTEMİ

DİŞİ ÜREME SİSTEMi

A) DİŞİ ÜREME SİSTEMİNİ KONTROL EDEN HORMONLAR

B) MENSTRUAL DÖNGÜ

ERKEK ÜREME SİSTEMİ

A) ERKEK ÜREME SİSTEMİNİ KONTROL EDEN HORMONLAR

B) DÖLLENME

AİLE PLANLAMASI

BÜYÜME VE GELİŞME

FARKLILAŞMA VE ORGANOGENEZ

EMBRİYONUN DIŞINDA YER ALAN ZARLAR

AMNİYON ZARI

KORİYON

ALLANTOYİS

VİTELLUS KESESİ

İNSAN EMBRİYOSUNUN GELİŞİMİ
SEGMENTASYON DÖNEMİ

EMBRİYONİK EVRE

FETAL EVRE

 

2. ÜNİTE: KALITIMIN GENEL İLKELERİ

KALITIM VE BİYOLOJİK ÇEŞİTLİLİK
MENDEL’İN ÇALIŞMALARI VE İLKELERİ
Mendel’in İlkeleri

 

A) AYRILMA KURALI
Monohibrit Çaprazlama

B) BAĞIMSIZ AÇILIM KURALI
Dihibrit Çaprazlama
Kontrol Çaprazlaması

ALELLER ARASINDAKİ DOMİNANTLIĞIN DERECESİ
A) TAM BASKINLIK
B) EKSİK BASKINLIK (EKİVALENTLİK)
C) EŞ BASKINLIK (KODOMİNANTLIK)
D) ÇOK ALELLİLİK
E) PLEİOTROPİ

CİNSİYETE BAĞLI KALITIM
X-BAĞLI GENLERİN KALITIMI

AYRILMAMA OLAYI
AKRABA EVLİLİKLERİNİN OLASI RİSKLERİ
SOYAĞACI ANALİZİ

GENETİK ÇEŞİTLİLİĞİN DİĞER NEDENLERİ
MUTASYONLAR
KROMOZOMLARDAKİ DEĞİŞİKLİKLER
MODERN GENETİK UYGULAMALARI
GEN TERAPİSİ VE DNA PARMAK İZİ

3. ÜNİTE: DÜNYAMIZ

EKOSİSTEM EKOLOJİSİ
CANLILARI ETKİLEYEN FAKTÖRLER

ABİYOTİK FAKTÖRLER
IŞIK
SICAKLIK
TOPRAK VE MİNERALLER
SU VE pH
İKLİM

BİYOTİK FAKTÖRLER
ÜRETİCİLER
TÜKETİCİLER
AYRIŞTIRICILAR

 

BESLENME ŞEKİLLERİ
CANLILAR ARASINDAKİ EKOLOJİK ETKİLEŞİMLER

MADDE VE ENERJİ AKIŞI
MADDE DÖNGÜLERİ
KARBON DÖNGÜSÜ
SU DÖNGÜSÜ
AZOT DÖNGÜSÜ

3.5. İNSAN FAALİYETLERİNİN EKOSİSTEME ETKİSİ

3.6. BİYOMLAR
KARASAL BİYOMLAR
TUNDRA
TAYGA
YAPRAK DÖKEN ORMANLAR
TROPİKAL ORMANLAR
OTLAKLAR
ÇÖL

SUCUL BİYOMLAR
OKYANUSLAR
GÖLLER
SULAK ALANLAR
AKARSU VE NEHİRLER
DENİZEL BENTİK ZON

BİYOMLARIN DAĞILIMINA ETKİ EDEN FAKTÖRLER

9. Sınıf Biyoloji Konuları için tıklayınız…

11. Sınıf Biyoloji Konuları için tıklayınız…

12. Sınıf Biyoloji Konuları için tıklayınız…

PAYLAŞ

3 YORUMLAR

CEVAP VER

Please enter your comment!
buraya adınızı giriniz

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.